ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଧୁନିକ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ, ଉନ୍ନତ ଜନପରିବହନ ଓ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସହରୀକରଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଛି ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅର୍ବାନ୍ କନ୍କ୍ଲେଭ୍-୨୦୨୬। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବା ସହ ପିଏମ୍ ଇ-ବସ୍ ସେବା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୨୬ଟି ଇ-ବସ୍ ସେବାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଆହୁରି ଇ-ବସ୍ ସାମିଲ ହେବା ସହ ବର୍ତ୍ତମାନ ୭ଟି ସହରରେ ଚାଲୁଥିବା ଆମ ବସ୍ ସେବାକୁ ଆଉ ୯ଟି ସହରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରାଯିବ। ୨୦୩୬ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାର ସହରୀକରଣ ହାରକୁ ୧୭ ପ୍ରତିଶତରୁ ୪୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ବଢ଼ାଇବା ସହ ୫୦୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର୍ ଅର୍ଥନୀତି ଗଠନ କରିବା ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।
୨୦୩୬ ସୁଦ୍ଧା ୫୦୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର୍ ଅର୍ଥନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ
ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ୨୦୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୂରଣ କରିବ। ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବସର ପୂର୍ବରୁ ୫୦୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର୍ ଅର୍ଥନୀତି ସହ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ-୨୦୪୭’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଓ ‘ପୂର୍ବୋଦୟ’ ନୀତିରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିକାଶ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବାକୁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟର ସହରୀକରଣ ହାର ପ୍ରାୟ ୧୭ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି। ୨୦୩୬ ସୁଦ୍ଧା ଏହାକୁ ୪୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ନୂଆ ସଂସ୍ଥା ଓ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସହରୀ ବିକାଶ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି।
୯ଟି ନୂଆ ସହରକୁ ଗଡ଼ିବ ଆମ ବସ୍
ସହରୀ ପରିବହନକୁ ଅଧିକ ସୁଗମ, ସୁଲଭ ଓ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ପିଏମ୍ ଇ-ବସ୍ ସେବା ଯୋଜନାରେ ୨୬ଟି ଇ-ବସ୍ ସେବାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ମୋଟ ୪୦୦ଟି ଇ-ବସ୍ ଆସିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହା ସହ ୧୦୦ଟି ମିଡି ଇ-ବସ୍ ଓ ୫୦ଟି ମିନି ଇ-ବସ୍ ଯୋଡ଼ାଯିବ ବୋଲି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ରିଜିଅନ୍ ଅର୍ବାନ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ (CRUT) ଅଧୀନରେ ୭ଟି ସହରରେ ଆମ ବସ୍ ସେବା ଚାଲୁଛି। ନୂଆ ଇ-ବସ୍ ସେବା ଆଉ ୯ଟି ସହରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହେବ। ସେହି ସହରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ବାରିପଦା
ଅନୁଗୋଳ
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା
ବାଲେଶ୍ୱର
ଯାଜପୁର
ରାୟଗଡ଼ା
ଜୟପୁର
ଭଦ୍ରକ
ବଲାଙ୍ଗୀର
ଏହାଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟର ଅଧିକ ସହରରେ ଜନପରିବହନ ସୁବିଧା ବଢ଼ିବା ସହ ଲୋକଙ୍କୁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମିଳିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।
୭୭୦ ବସ୍, ୧୩୮ ରୁଟ୍; ଦୈନିକ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି ୩.୫ ଲକ୍ଷ ଲୋକ
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୧୮ରେ ୨୦୦ଟି ବସ୍ ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା CRUT ନେଟ୍ୱର୍କ ଏବେ ୭୭୦ଟି ବସ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ବସ୍ଗୁଡ଼ିକ ୧୩୮ଟି ରୁଟ୍ରେ ୭ଟି ସହରକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଛି। ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୩.୫ ଲକ୍ଷ ଯାତ୍ରୀ ଏହି ସେବାର ଲାଭ ନେଉଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ‘ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରୀ ଆପ୍’ ଜରିଆରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଟିକେଟିଂ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଛି। ଏହି ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ୯ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ବସ୍ ଯାତ୍ରା ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଚାଳକମାନେ କମିଶନ୍ ନ ଦେଇ ଯାତ୍ରା ଭଡ଼ାର ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପାଉଥିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ୧୨ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
ଭୁବନେଶ୍ୱର-କଟକ-ପୁରୀ-ପାରାଦୀପ ଇକୋନୋମିକ୍ ରିଜିଅନ୍ ଉପରେ ଫୋକସ୍
ରାଜ୍ୟର ସହରୀ ବିକାଶ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତିକୁ ଗତିଶୀଳ କରିବା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପାୟନ, ବନ୍ଦର ବିକାଶ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ମିଳିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୩.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ସହ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଉଦ୍ୟୋଗର ଗ୍ରାଉଣ୍ଡିଂ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ନୀତି ଆୟୋଗଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର-କଟକ-ପୁରୀ-ପାରାଦୀପ ଇକୋନୋମିକ୍ ରିଜିଅନ୍ (BKPPER)ର ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଏଥିସହ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ନୂଆ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଟାଉନ୍ସିପ୍ ଗଠନ ଏବଂ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ କରାଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟରେ ନୂଆ କରି ୨୮ଟି ଏନ୍ଏସି, ୭ଟି ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଓ ଗୋଟିଏ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
ସହରୀ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର କୋଟିର ଯୋଜନା
ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବାସଗୃହ ଓ ମୌଳିକ ସୁବିଧାର ବିକାଶ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଯୋଜନା-ସହରୀ: ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୧.୫୩ ଲକ୍ଷ ଆବାସ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।
PMAY 2.0 ଓ PMAY Urban Bandhu: ଆଗାମୀ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୧,୬୧୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ EWS ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟି ଓ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ଫି’ରେ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଛାଡ଼ ଦିଆଯାଉଛି।
ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି: ସହରୀ ବିକାଶ ଯୋଜନାରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ୬,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓଡ଼ିଶା ଯୋଜନା: ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ୧,୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଉଛି।
ଗରିମା ଯୋଜନା: ସଫେଇ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ସୁରକ୍ଷା ସରଞ୍ଜାମ, ଜୀବନ ବୀମା ଓ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି।
ସହରାଞ୍ଚଳରେ ନିରାପଦ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ରାଜ୍ୟର ୧୧ଟି ସହରରେ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ‘ଡ୍ରିଙ୍କ୍ ଫ୍ରମ୍ ଟ୍ୟାପ୍’ ଜଳ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି।
ମୁଖ୍ୟଶାସନ ସଚିବ ଅନୁ ଗର୍ଗ କହିଛନ୍ତି, ପୁରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସଫଳତାର ସହ ୧୧ଟି ସହରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି। ଏହାସହ ରାଜ୍ୟର ୧୧୪ଟି ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଘରେ ଘରେ ପାଇପ୍ ଯୋଗେ ବିଶୁଦ୍ଧ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ଜଳ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ‘ଜଳସାଥୀ’ମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ ଓ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଆଇଆଇଟିର ସହଯୋଗ ନିଆଯାଉଛି।
‘ଚାଲିବାର ଅଧିକାର’ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥିଲା ‘ଚାଲିବାର ଅଧିକାର’ (The Right to Walk)। ଏହା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ସହରୀ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଫୁଟ୍ପାଥ୍, ପଥଚାରୀ କ୍ରସିଂ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନର ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ବିକାଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସହରରେ କେବଳ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ନୁହେଁ, ପଥଚାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ସୁବିଧା ଓ ଅଧିକାରକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ନଗର ଯୋଜନାରେ ସମାବେଶୀ ଓ ଲୋକକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଆପଣାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଅବସରରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ‘ଅଙ୍କୁର ହ୍ୟାଣ୍ଡବୁକ୍’ (Ankur Handbook) ଓ ‘ଟାଉନ୍ ପ୍ଲାନିଂ ହ୍ୟାଣ୍ଡବୁକ୍’ (Town Planning Handbook) ଉନ୍ମୋଚନ କରିବା ସହ ନୂତନ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ନୀତିର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ୫୦% ଲୋକ ସହରରେ ବସବାସ କରିବେ: ନୀତି ଆୟୋଗ CEO
ସମ୍ମିଳନୀରେ ନୀତି ଆୟୋଗର CEO ଅନୁରାଗ ଜୈନ କହିଛନ୍ତି, ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଜନସଂଖ୍ୟା ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିବେ। ଏହି ଜନସଂଖ୍ୟା ଦେଶର ମୋଟ ଜିଡିପିର ପ୍ରାୟ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଯୋଗଦାନ ଦେବାର ଆକଳନ ରହିଛି। ତେଣୁ ସହରୀକରଣକୁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଓ ସୁସଂଗଠିତ ଢଙ୍ଗରେ ଆଗେଇ ନେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସୁଚିନ୍ତିତ ସହରୀକରଣ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶକୁ ଗତି ଦେଉଥିବା ବେଳେ ଅଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସହରୀକରଣ ଅନେକ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ସହରୀ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ସଚିବ ସତେନ୍ଦ୍ର ପାଲ ସିଂହ ସ୍ୱାଗତ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ।
ଏହି ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀରେ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ସହରୀ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ତୋଖନ ସାହୁ, ଓଡ଼ିଶାର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡା. କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର, ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟଶାସନ ସଚିବ ଉଷା ପାଢ଼ୀଙ୍କ ସମେତ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବହୁ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ, ସହରୀ ବିକାଶ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ରତିନିଧି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଧୁନିକ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସୁରକ୍ଷିତ ଜନପରିବହନ, ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ଓ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ନଗର ବିକାଶକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଭବିଷ୍ୟତ ରଣନୀତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
Leave a Reply